❤️ Wspieraj
KSIĘGA RODZAJU — MIESIĄC 1 • DZIEŃ 2 — 2 PAŹDZIERNIKA 2026

STWORZENI DO RELACJI Z BOGIEM

Odpoczynek, praca, bliskość i małżeństwo — Rdz 2:1–25

Czytamy dziś: Rdz 2:1–25
Tekst pamięciowy: Rdz 2:3
Czas czytania: ok. 8 minut
Ilustracja tematyczna Dnia 2: Ogród Eden, Boży odpoczynek i uświęcenie siódmego dnia (Rdz 2)
✦ Motyw: Pokój i harmonia Ogrodu Eden, uświęcenie siódmego dnia
✦ Myśl przewodnia

„Bóg nie stworzył człowieka jedynie po to, aby istniał i pracował. Stworzył nas do relacji — z Nim, z drugim człowiekiem i ze światem, który nam powierzył.”

Werset pamięciowy

„I Bóg pobłogosławił siódmy dzień i uświęcił go, bo w nim odpoczął od całego swego dzieła, które stworzył i uczynił.”

Księga Rodzaju 2:3 (UBG)
Z Biblią za Pan Brat

Podróż przez 66 Ksiąg Pisma Świętego

Kurs „Z Biblią za Pan Brat” prowadzi przez wszystkie 66 ksiąg Biblii — miesiąc po miesiącu, księga po księdze, każdego dnia jeden fragment Pisma.

Dziś jest Dzień 2: Księga Rodzaju, Rdz 2:1–25.

Zanim przeczytasz rozważanie, otwórz Biblię i przeczytaj cały fragment. Komentarz ma prowadzić do Słowa, a nie je zastępować.

Czytaj Rdz 2:1–25
Zanim otworzysz Biblię

Cztery Wielkie Dary Księgi Rodzaju 2

Wczoraj rozpoczęliśmy od pierwszych słów Pisma:

„Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” (Rdz 1:1).

Zobaczyliśmy Boga jako Stwórcę i człowieka stworzonego na Jego obraz (Rdz 1:26–27).

Ale Rdz 1 kończy się szóstym dniem. Historia stworzenia jeszcze się nie zakończyła.

Pierwsze wersety Rdz 2 prowadzą nas do dnia szczególnego:

„I ukończył Bóg w siódmym dniu swoje dzieło, które uczynił (…) I Bóg pobłogosławił siódmy dzień i uświęcił go” (Rdz 2:2–3).

Co niezwykłe, zanim Biblia opowie o pierwszym grzechu, świątyni, Izraelu czy Synaju, pokazuje człowieka odpoczywającego w obecności swojego Stwórcy.

Dzisiaj odkryjemy cztery wielkie dary Rdz 2:

CZAS Z BOGIEM
SENSOWNA PRACA
BLISKA RELACJA
MAŁŻEŃSTWO
Punkt 1

1. STWORZENIE ZOSTAŁO UKOŃCZONE

Rdz 2 rozpoczyna się:

„Tak zostały ukończone niebo i ziemia oraz wszystkie ich zastępy” (Rdz 2:1).

Bóg doprowadza swoje dzieło do celu. Sześć dni stworzenia prowadzi do siódmego dnia.

I właśnie tutaj tekst robi coś szczególnego. O wcześniejszych dniach czytaliśmy o tym, co Bóg stwarzał.

Natomiast siódmego dnia Bóg:

  • • ukończył swoje dzieło,
  • • odpoczął,
  • • pobłogosławił dzień,
  • • uświęcił go (Rdz 2:2–3).

To pierwszy przypadek w Biblii, kiedy coś zostaje nazwane świętym.

Nie jest to budynek
Nie jest to góra
Nie jest to przedmiot
Jest to CZAS
Punkt 2

2. DLACZEGO BÓG ODPOCZĄŁ?

Rdz 2:2 mówi, że Bóg: „odpoczął w siódmym dniu od całego swego dzieła”.

Czy Bóg był zmęczony?

Izajasz 40:28 mówi wyraźnie:

„PAN, Stwórca krańców ziemi, nie ustaje ani się nie męczy”.

Boży odpoczynek nie wynika więc z wyczerpania. Bóg kończy dzieło stworzenia i zaprzestaje swojej pracy stwórczej.

Wj 20:11 później odwoła się właśnie do tego wydarzenia:

„W sześciu dniach bowiem PAN uczynił niebo i ziemię, morze i wszystko, co w nich jest, a siódmego dnia odpoczął”.

Siódmy dzień staje się pamiątką ukończonego dzieła Stwórcy.

Punkt 3

3. BÓG POBŁOGOSŁAWIŁ SIEDEM DNI?

Nie.

Zwróć uwagę na precyzję tekstu:

„Bóg pobłogosławił siódmy dzień i uświęcił go” (Rdz 2:3).

Bóg wyróżnił konkretny dzień. W tekście występują trzy elementy:

ODPOCZĄŁ

Bóg zaprzestał dzieła stworzenia.

POBŁOGOSŁAWIŁ

Siódmy dzień otrzymał szczególne Boże błogosławieństwo.

UŚWIĘCIŁ

Został oddzielony do szczególnego celu.

Co ważne, dzieje się to przed grzechem.

Punkt 4

4. SABAT POJAWIA SIĘ PRZED IZRAELEM

To szczególnie ważna obserwacja. Kiedy Rdz 2:1–3 opisuje siódmy dzień:

  • • nie ma jeszcze Abrahama,
  • • nie ma Izraela,
  • • nie ma Mojżesza,
  • • nie ma góry Synaj.

Jest stworzenie i człowiek.

Dlatego korzeni siódmego dnia nie możemy umieszczać dopiero na Synaju. Wj 20 nie tworzy historii stworzenia. Odwołuje się do niej:

„Pamiętaj o dniu szabatu, aby go święcić” (Wj 20:8).

A uzasadnienie brzmi:

„W sześciu dniach bowiem PAN uczynił niebo i ziemię…” (Wj 20:11).

Podstawą przykazania jest stworzenie.

Punkt 5

5. JEZUS I SABAT

Jezus powiedział:

„Szabat został ustanowiony dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu” (Mk 2:27).

Zauważ: nie „dla Żyda”, lecz „dla człowieka”.

Greckie anthrōpos oznacza człowieka, osobę ludzką. Jezus kieruje nas do pierwotnego celu szabatu. Sabat nie miał być ciężarem. Miał być darem.

Czasem, w którym człowiek zatrzymuje pracę i przypomina sobie:

  • • Nie jestem maszyną.
  • • Moja wartość nie zależy od produktywności.
  • • Świat nie zależy ode mnie.
  • • Mam Stwórcę.
  • • Mogę odpocząć w Jego obecności.
Punkt 6

6. PIERWSZY PEŁNY DZIEŃ CZŁOWIEKA

Zwróć uwagę na piękny szczegół narracji. Człowiek zostaje stworzony szóstego dnia (Rdz 1:26–31). Następnie przychodzi dzień siódmy (Rdz 2:1–3).

Oznacza to, że pierwszy pełny dzień życia człowieka przedstawiony w narracji stworzenia nie rozpoczyna się od pracy.

Rozpoczyna się od Bożego odpoczynku.

To niezwykle wymowny obraz łaski. Człowiek nie musi najpierw wykonać tygodnia pracy, aby zasłużyć na spotkanie z Bogiem. Najpierw otrzymuje to, co przygotował Bóg. Dopiero potem idzie pracować.

Ten wzorzec dobrze współbrzmi z Ewangelią: najpierw Boży dar, potem odpowiedź człowieka.

Punkt 7

7. DRUGI OBRAZ STWORZENIA CZŁOWIEKA

Od Rdz 2:4 tekst skupia uwagę szczególnie na człowieku. Rdz 1 pokazał nam szeroką panoramę stworzenia. Rdz 2 przybliża obraz i koncentruje się na relacjach człowieka z:

Bogiem • ziemią • pracą • drugim człowiekiem

Czytamy:

„PAN Bóg ukształtował człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia. I człowiek stał się żywą istotą” (Rdz 2:7).

Zwróć uwagę na kolejność: proch ziemi + tchnienie życia → żyjący człowiek.

Tekst nie mówi, że Bóg umieścił w gotowym ciele niezależną, świadomą istotę określoną tutaj jako „dusza”. Człowiek stał się żywą istotą. Do biblijnej nauki o naturze człowieka i śmierci wrócimy szerzej przy kolejnych księgach.

Punkt 8

8. CZŁOWIEK JEST ZIEMSKI — ALE DOTKNIĘTY TCHNIENIEM BOGA

Rdz 2:7 pokazuje piękne napięcie:

Człowiek pochodzi z prochu ziemi — nie mamy podstaw do pychy.

Ale życie człowieka pochodzi od Boga — nie mamy również podstaw do rozpaczy i uznania ludzkiego życia za bezwartościowe.

Bez Boga jesteśmy prochem. Dzięki Niemu żyjemy.

„W Nim bowiem żyjemy, poruszamy się i jesteśmy” (Dz 17:28).

Każdy oddech jest przypomnieniem, że życie jest darem.

Punkt 9

9. BÓG SADZI OGRÓD

„PAN Bóg zasadził ogród w Edenie na wschodzie i umieścił tam człowieka, którego ukształtował” (Rdz 2:8).

Człowiek otrzymuje dom przygotowany przez Boga. Zanim Adam cokolwiek zrobił, Bóg już przygotował miejsce dla niego.

BÓG PIERWSZY DAJE.

Człowiek odpowiada na Boży dar. W centrum ogrodu pojawiają się również dwa szczególne drzewa:

„drzewo życia (…) oraz drzewo poznania dobra i zła” (Rdz 2:9).

To przygotowuje nas do wydarzeń Rdz 3.

Punkt 10

10. PRACA ISTNIAŁA PRZED GRZECHEM

Czasami pracę traktujemy jak przekleństwo będące skutkiem grzechu. Ale Rdz 2:15 mówi:

„PAN Bóg wziął człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby go uprawiał i strzegł”.

To wydarza się przed upadkiem.

Praca sama w sobie nie jest przekleństwem. Jest częścią dobrego stworzenia. Grzech sprawi później, że praca stanie się trudna i bolesna (Rdz 3:17–19). Ale praca jako sensowna działalność została człowiekowi powierzona przez Boga.

Punkt 11

11. ODPOCZYNEK I PRACA NIE SĄ WROGAMI

Rdz 2 pokazuje niezwykłą równowagę:

Bóg daje odpoczynek + Bóg daje pracę

Problem pojawia się, kiedy człowiek niszczy tę równowagę. Możemy uczynić z pracy boga. Naszą tożsamością staje się wtedy: „Jestem tym, co osiągam”.

NIE JESTEŚ TYLKO TYM, CO PRODUKUJESZ.

Jesteś stworzeniem Boga. Twoja wartość istniała, zanim wykonałeś pierwsze zadanie.

Punkt 12

12. WOLNOŚĆ POTRZEBUJE GRANICY

Bóg mówi:

„Z każdego drzewa ogrodu możesz swobodnie jeść, ale z drzewa poznania dobra i zła nie będziesz jadł…” (Rdz 2:16–17).

Zauważ, że Boże polecenie rozpoczyna się od ogromnej wolności: „Z każdego drzewa (…) możesz swobodnie jeść”.

Dopiero później pojawia się jedna granica. Bóg nie stworzył człowieka jako robota. Prawdziwa relacja wymaga możliwości wyboru.

Ale wolność nie oznacza prawa do definiowania dobra i zła niezależnie od Stwórcy. Rdz 3 pokaże, co stanie się, gdy człowiek spróbuje przejąć tę rolę.

Punkt 13

13. PIERWSZA RZECZ, KTÓRA „NIE JEST DOBRA”

W Rdz 1 wielokrotnie słyszeliśmy: „to było dobre”, a w Rdz 1:31: „bardzo dobre”. Dlatego Rdz 2:18 jest zaskakujący:

„Niedobrze jest człowiekowi być samemu”.

W doskonałym świecie istnieje coś, co wymaga dopełnienia. Nie grzech. Nie cierpienie.

Samotność człowieka.

Bóg stworzył nas do relacji. Najpierw z Nim. Ale również z innymi ludźmi.

Punkt 14

14. „UCZYNIĘ MU ODPOWIEDNIĄ DLA NIEGO POMOC”

Rdz 2:18 mówi o „pomocy odpowiedniej dla niego”. Nie oznacza to istoty mniej wartościowej.

Hebrajskie określenie ‘ezer — „pomoc” — jest w Starym Testamencie używane również w odniesieniu do samego Boga jako Pomocnika Jego ludu (np. Ps 121:1–2).

Kobieta nie zostaje więc przedstawiona jako gorsza wersja człowieka. Jest odpowiadającym mu partnerem. Rdz 2:23 podkreśla ich wspólną naturę:

„Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mojego ciała”.
Punkt 15

15. BÓG USTANAWIA MAŁŻEŃSTWO

„Dlatego opuści mężczyzna swego ojca i swoją matkę i połączy się ze swoją żoną, i będą jednym ciałem” (Rdz 2:24).

Tekst przedstawia podstawowy biblijny wzorzec małżeństwa:

mężczyzna + kobieta → przymierze jedności → jedno ciało

Co szczególnie ważne dla naszego sposobu studiowania Biblii, Jezus sam odwoła się do tego fragmentu. W Mt 19:4–6 cytuje Rdz 1:27 i Rdz 2:24, a następnie mówi:

„Co więc Bóg złączył, człowiek niech nie rozłącza”.

Jezus traktuje stworzenie jako fundament swojej nauki o małżeństwie.

Punkt 16

16. „OBOJE BYLI NADZY I NIE WSTYDZILI SIĘ”

„A oboje, Adam i jego żona, byli nadzy i nie wstydzili się” (Rdz 2:25).

To znacznie więcej niż informacja o braku ubrania. Narracja przedstawia świat bez: oszustwa, wykorzystania, pożądliwości, strachu, ukrywania się i wstydu. Człowiek może być całkowicie poznany i nie musi się ukrywać.

Ale już następny rozdział przyniesie dramatyczną zmianę. Po grzechu pojawią się:

nagość → wstyd → ukrywanie się → oskarżanie

Rdz 2 pokazuje nam świat przed pęknięciem relacji.

✝ JEZUS W CENTRUM

PAN SABATU I ODNOWICIEL RELACJI

„Syn Człowieczy jest Panem także szabatu” (Mk 2:28).

To niezwykłe w świetle J 1:1–3 i Kol 1:16. Ten, przez którego dokonało się stworzenie, jest również Panem dnia przypominającego stworzenie.

Dlatego sabat nie powinien odciągać nas od Jezusa. Powinien prowadzić do Niego.

Ale istnieje jeszcze głębsze połączenie. Grzech zerwie relację człowieka z Bogiem. Jezus przychodzi, aby ją odbudować. Paweł mówi:

„Bóg był w Chrystusie, jednając świat ze sobą” (2 Kor 5:19).

Rdz 2 pokazuje człowieka żyjącego w harmonii z Bogiem. Ewangelia pokazuje Boga działającego w Chrystusie, aby grzesznego człowieka pojednać ze sobą.

Punkt 17

17. ODPOCZYNEK W CHRYSTUSIE

Jezus zaprasza:

„Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy jesteście spracowani i obciążeni, a Ja wam dam odpoczynek” (Mt 11:28).

Zauważ: Jezus nie mówi tylko: „Poznajcie właściwą doktrynę o odpoczynku”. Mówi:

„PRZYJDŹCIE DO MNIE”.

Prawdziwa religia nie polega jedynie na właściwym kalendarzu. Jej centrum stanowi relacja z Chrystusem. Sabat bez Chrystusa może stać się pustym rytuałem. Ale Chrystus jako Stwórca i Odkupiciel nadaje sabatowi jego właściwy sens.

Punkt 18

18. DWA WIELKIE POMNIKI STWORZENIA

Rdz 2 pozostawia nam dwa szczególne dary pochodzące jeszcze sprzed upadku:

SABAT

Rdz 2:1–3 — relacja człowieka ze Stwórcą.

MAŁŻEŃSTWO

Rdz 2:18–24 — szczególna relacja człowieka z drugim człowiekiem.

Oba pojawiają się: przed grzechem, przed Izraelem, przed Synajem.

Oba należą do obrazu dobrego stworzenia. I oba Jezus traktuje poważnie (Mk 2:27–28; Mt 19:4–6).

Punkt 19

19. CO RDZ 2 MÓWI DO MNIE DZISIAJ?

Być może żyjesz w ciągłym pośpiechu. Rdz 2 przypomina: Potrzebujesz czasu z Bogiem.

Być może całą swoją wartość budujesz na pracy. Rdz 2 przypomina: Twoja wartość poprzedza twoją produktywność.

Być może zaniedbujesz relacje. Rdz 2 przypomina: Nie zostałeś stworzony do samotnej egzystencji.

Być może traktujesz Boże granice jak ograniczenie wolności. Rdz 2 przypomina: Granice Stwórcy mają chronić życie.

A być może znasz religię, ale brakuje ci bliskości z Jezusem. Wtedy najważniejsze wezwanie dzisiejszej lekcji brzmi:

WRÓĆ DO RELACJI Z BOGIEM.
Sprawdź w Biblii

Otwórz Pismo Święte i porównaj wersety

Nie opieraj się jedynie na słowach komentarza. Sprawdź te fragmenty we własnej Biblii:

Rdz 2:1–3 → Wj 20:8–11
Na jakim wydarzeniu Bóg opiera czwarte przykazanie?
Rdz 2:2–3 → Mk 2:27–28
Co Jezus mówi o celu szabatu?
Rdz 2:7 → Koh 12:7
Od kogo pochodzi życie człowieka?
Rdz 2:15 → Rdz 3:17–19
Czy praca powstała dopiero po grzechu, czy grzech zmienił jej warunki?
Rdz 2:18–24 → Mt 19:4–6
Jak Jezus wykorzystuje opis stworzenia, mówiąc o małżeństwie?
Rdz 2:25 → Rdz 3:7–10
Co grzech zrobił z otwartością i bezpieczeństwem pierwszych ludzi?
Prawda na dziś

Właściwy porządek zdrowego życia według Rdz 2:

BÓG: wiem, do kogo należę.
ODPOCZYNEK: nie muszę udowadniać swojej wartości nieustanną pracą.
PRACA: mam odpowiedzialnie rozwijać to, co powierzył mi Bóg.
GRANICE: ufam, że Stwórca wie, co służy życiu.
RELACJE: nie zostałem stworzony do egoistycznej izolacji.
MAŁŻEŃSTWO I RODZINA: traktuję Boży zamysł poważnie.
W centrum tego wszystkiego pozostaje: RELACJA ZE STWÓRCĄ.
Pomyśl

Sześć pytań do serca:

  1. Czy w moim tygodniu naprawdę istnieje czas oddzielony dla Boga, czy otrzymuje On tylko to, co zostaje po wszystkim innym?
  2. Czy moja praca jest darem i służbą, czy stała się źródłem mojej tożsamości?
  3. Jak traktuję granice ustanowione przez Boga — jako ochronę czy przeszkodę?
  4. Czy istnieje relacja, o którą powinienem bardziej zadbać?
  5. Czy moje rozumienie szabatu prowadzi mnie do bliższej relacji z Jezusem?
  6. Co oznacza dla mnie dzisiaj zaproszenie Chrystusa: „Przyjdźcie do Mnie (…) a Ja wam dam odpoczynek” (Mt 11:28)?
Mały Quiz

Sprawdź swoje zrozumienie (6 pytań)

1. Który dzień Bóg pobłogosławił i uświęcił?

Siódmy dzień (Rdz 2:2–3)
Pierwszy dzień stworzenia
Wszystkie dni w równym stopniu bez wyróżnienia

2. Czy siódmy dzień został uświęcony przed czy po pojawieniu się Izraela?

Dopiero na Synaju za czasów Mojżesza
Przed — już przy stworzeniu (Rdz 2:1–3)
Po wejściu Izraela do ziemi Kanaan

3. Czy praca jest skutkiem grzechu?

Tak, w raju człowiek nie miał żadnego zajęcia
Nie. Człowiek otrzymał pracę przed upadkiem (Rdz 2:15); grzech uczynił ją uciążliwą (Rdz 3:17–19)
Praca powstała dopiero po potopie

4. Jaka jest pierwsza rzecz w narracji stworzenia nazwana „niedobrą”?

Samotność człowieka (Rdz 2:18)
Ciemność nad bezmiarem wód
Zakaz spożywania z drzewa poznania

5. Kto według Jezusa jest Panem szabatu?

Arcykapłan i faryzeusze
Syn Człowieczy — Jezus Chrystus (Mk 2:28)
Król Dawid

6. Do jakiego fragmentu Jezus odwołuje się, nauczając o małżeństwie?

Do opisu stworzenia w Rdz 1–2 (Mt 19:4–6)
Do prawa lewiratu z Księgi Powtórzonego Prawa
Do Pieśni nad Pieśniami
Twoja decyzja

Czy tylko wierzę w Boga, czy żyję z Bogiem?

Można wierzyć, że Bóg istnieje, a jednocześnie żyć tak, jakby Go nie było. Można mówić: „Bóg jest moim Stwórcą”, a nigdy nie mieć dla Niego czasu.

Rdz 2 zaprasza nas do czegoś więcej niż prawidłowej doktryny o stworzeniu. Zaprasza do życia w obecności Stwórcy:

  • • Bóg chce twojego czasu.
  • • Bóg chce twojego zaufania.
  • • Bóg chce być obecny w twojej pracy.
  • • Bóg chce prowadzić twoje relacje.
  • • A przede wszystkim Bóg chce ciebie.

Jezus nie powiedział: „Przyjdźcie do systemu”. Powiedział: „Przyjdźcie do Mnie…” (Mt 11:28).

„Panie Jezu, nie chcę tylko wiedzieć o Tobie. Chcę żyć z Tobą”.
Modlitwa na 2 Października

Osobista Modlitwa o Bliskość z Bogiem

„Ojcze w niebie,

dziękuję Ci, że nie stworzyłeś mnie jedynie do pracy, osiągnięć i obowiązków.

Stworzyłeś mnie do relacji z Tobą.

Dziękuję Ci za dar życia, pracy, odpoczynku i ludzi, których postawiłeś obok mnie.

Dziękuję Ci za siódmy dzień, który pobłogosławiłeś i uświęciłeś jako przypomnienie, że jesteś moim Stwórcą.

Przebacz mi, gdy byłem tak zajęty Twoimi darami, że zapominałem o Dawcy.

Panie Jezu, Ty jesteś Panem szabatu.

Przychodzę do Ciebie ze swoim zmęczeniem, ciężarami i niepokojem.

Naucz mnie odpoczywać w Tobie.

Prowadź moją pracę, moje relacje i moje decyzje.

Pomóż mi ufać Twoim granicom i Twojemu Słowu.

Nie chcę tylko wierzyć, że istniejesz.

Chcę żyć z Tobą każdego dnia.

W imieniu Jezusa.

Amen.”

Zadanie na dziś

Zastosowanie i Twój Osobisty Zapis

📖 Krok 1: Przeczytaj cały rozdział Księgi Rodzaju 2:1–25.
🎯 Praktyczne zadanie: Zaplanuj konkretny czas, który oddzielisz na spotkanie z Bogiem — bez pracy, telefonu i innych rozpraszaczy.
Potwierdź realizację:
Duchowe wsparcie • Rozmowa

Możesz na ten temat porozmawiać z duchownym

Duchowny: Mariusz • +48 608 337 477

Patronat nad Słowem • Wezwanie do działania

Zostań patronem tej lekcji

Wszystkie materiały i lekcje w Christian Culture są w 100% bezpłatne. Możesz jednak zostać patronem tej lekcji i ponieść Boże Słowo dalej na 3 proste sposoby:

1

Udostępnij w mediach

Dotrzyj do swoich znajomych i społeczności w sieci.

Udostępnij na Tablicy
2

Wyślij kilku znajomym

Przekaż link bliskim, którzy potrzebują dziś zachęty.

Wyślij na WhatsApp
3

Przekaż uznanie (finansowe)

Wesprzyj nagrania lektora TTS, studio i technologię misji.

❤️ Zostań Patronem
JUTRO — 3 PAŹDZIERNIKA

DZIEŃ 3 — GDZIE JESTEŚ? Upadek człowieka i pierwsza obietnica Ewangelii — Rdz 3:1–24

Jutro pojawi się wąż i pierwsze pytanie podważające Słowo Boga: „Czy Bóg rzeczywiście powiedział…?” (Rdz 3:1). Zobaczymy, jak działa pokusa, czym naprawdę jest grzech, dlaczego człowiek zaczął ukrywać się przed Bogiem i kto jako pierwszy rozpoczął poszukiwanie zgubionego grzesznika. A w samym środku tragedii usłyszymy pierwszą wielką obietnicę nadziei: „Ono zrani ci głowę…” (Rdz 3:15). Bóg już zapowiada Zbawiciela.